Edukacja Domowa - Metody

Edukacja Domowa 

czyli tak zwany " Homeschooling" czy "Elective Home Education" przywędrowała do nas z innych krajów takich jak USA, Wielka Brytania, w których jest znanym i powszechnie stosowanym sposobem przekazywania wiedzy. 

Dla nas jako rodziny, nasza edukacja domowa to nie odzwierciedlanie szkoły w domu, siedzenie przy biurkach i przepisywanie z tablicy. Dla nas edukacja domowa to doświadczanie, nauka życiowych umiejętności, poznawanie świata, radość z przyswajanej wiedzy, kształcenie i rozwijanie indywidualnych pasji. 

Kto zapoczątkował edukację domową? Skąd się wzięła?

Najbardziej popularnymi metodami edukacji domowej są metody: Charlotte Mason, Waldorf (Rudolf Steiner), Marii Montessori. Rosnącą popularnością cieszy się także Un-schooling, czyli metoda, gdzie nie stosuje się żadnej formy tradycyjnej edukacji, dzieci wybierają kiedy, gdzie i czego się uczą-same.

Charlotte Mason 

Charlotte Mason source: Wiki

Charlotte Mason ur. 1842 roku w Walii, była jedynaczką, nauczaną przez swoich rodziców w ich rodzinnym domu w Bangor. Była edukatorka, która wierzyła w nauczanie wartości stymulujących umysł dziecka, a nie tylko przekazujących suche książkowe fakty. W swoim nauczaniu korzystała z tzw. "żyjących książek", czyli takiej literatury która mówiła o życiu, poruszała wyobraźnię i która ożywiała omawiany przedmiot.

"Książka może być długa lub krótka, stara lub nowa, łatwa lub trudna, napisana przez wielkiego lub zwykłego człowieka, a mimo to ma być żywą książką, która trafia do umysłu młodego czytelnika ”  

(Vol. 3, p. 228) Charlotte Mason

Jej metoda zachęcała dzieci do formowania relacji z otaczającym je światem, ludźmi, naturą, miało to za zadanie kształtowanie charakteru i własnych opinii. Poprzez używanie narracji do opowiadania i komunikacji, tworzyła unikatowe możliwości do rozwoju młodych umysłów. Wierzyła, iż wiedza testowa to nie wiedza, którą dzieci potrafią zachować, to nie edukacja, która pozostawi znaczący ślad w ich edukacyjnej drodze. 

Edukacja Waldorf 

Rudolf Steiner source:Wiki

Zapoczątkowany w XX wieku ruch edukacyjny przez światowej sławy artystę Rudolfa Steinera. Podstawą  Edukacji Waldorf jest rozwój człowieka i zrozumienie potrzeb dorastającego dziecka. Trojaki proces nauczania łączy: umysł, uczucia i zajęcia manualne, czyli dla wielu znane: głowa, serce i ręce. Na tych podstawach edukatorzy Waldorf pracują ze swoimi uczniami, biorąc pod uwagę ich zaangażowanie, uczucia i sposób myślenia, angażują się w budzenie wewnętrznego entuzjazmu do nauki w każdym dziecku. Eliminuje to potrzebę konkurencji, nagradzania i pozwala na motywację od wewnątrz, rozwija umiejętność radowania się z nauki przez całe życie. 

Edukacja Waldorf dzieli się na trzy główne etapy:

Wczesne dzieciństwo :

Rozwój motoryczny poprzez używanie kończyn i naśladowanie. Dzieci do 7-mego roku życia, uczą się głównie poprzez mimikę zachowania dorosłych. Zajęcia są prowadzone aby rozwinąć sensorykę i motorykę, delikatne zadania oparte są na badaniu przyrody, odkrywaniu relacji społecznych i poszerzaniu zdolności wyobraźni. Działania te budują fundamenty pod rozwój emocjonalny, intelektualny i fizyczny.

Środkowe dzieciństwo: 

Rozwój dzieci od 7-mego roku życia do 14-stego, kształtujący wyobraźnię poprzez spotęgowanie aktywności umysłowej. Wykonywane zadania, ożywiają działania twórcze i poruszają dziecięce uczucia. Program nauczania jest pełen baśni, mitów, piękna i artystycznego ducha, biografie znanych osobowości uczą historii w sposób twórczy. Ruch rytmiczny powoduje dalszy rozwój motoryki, rodzice jako edukatorzy i przewodnicy pomagają dziecku odnaleźć swoje miejsce w świecie i poznać jego wartości moralne. 

Okres dojrzewania: 

W tym okresie następuje kształtowanie umysłu poprzez rozszerzanie świata rozwoju. Nastolatki od 14-stego roku życia wstępują w dorosłość, szukając swojego miejsca w społeczeństwie. Rozwijają swój indywidualny intelekt, a wraz z nim zdolności do abstrakcyjnego badania otaczającego ich świata. Zdolności nabyte w poprzednich latach ułatwiają im dokonywanie rozsądnych rozeznań i kształcą krytyczne myślenie, Waldorf rozwija samodzielność i pomaga nastolatkom funkcjonowanie w nowoczesnym społeczeństwie. 

Maria Montessori 

Maria Montessori source: Wiki

 Jako jedna z pierwszych kobiet, Maria Montessori została lekarzem medycyny w Włoszech , w odróżnieniu od wielu kobiet które w jej czasach kształciły się jako nauczycielki. Te niezwykła kobieta przełamywała stereotypy, specjalizowała się w psychiatrii i pediatrii. Maria Montessori pracowała z dziećmi o rożnym stopniu rozwoju, niepełnosprawności i statusu społecznego.  W roku 1900 została dyrektorką szkoły w Rzymie, która specjalizowała się w opiece pedagogicznej nad dziećmi z niepełnosprawnościami umysłowymi. Siedem lat pózniej otworzyła swój pierwszy Dom Dziecka, gdzie kontynuowała swoją pracę nad rozwojem umysłowym dzieci. 

Jej metody nauczania są znane już ponad 100 lat, do tej pory korzystają z nich edukatorzy na całym świecie. Celem metody Montesorii, jest umożliwienie optymalnego rozwoju dziecka: emocjonalnego, umysłowego, fizycznego i społecznego. Są to zupełnie odwrotne cele od nowoczesnego systemu edukacji, gdzie głównym naciskiem są osiągnięcia akademickie. Większość materiałów dydaktycznych, jest materiałami praktycznymi, takimi jak : kubki, pęsety. Zajęcia polegają na: przelewaniu, przekładaniu, układaniu czy sortowaniu. Duży nacisk daje się na życiowe elementy takie jak : przygotowanie posiłków, układanie ubrań czy polerowanie butów, nakrywanie do stołu. Poprzez wykonywanie takich czynności, dzieci rozwijają motorykę, koordynację wzrokowo-ruchową i samodzielność. 

Kluczowym elementem tej metody jest nauka pisania przed nauką umiejętności czytania. Rozwijanie motoryki poprzez trzymanie materiałów dydaktycznych, śledzenie liter na piasku czy układanie kamyczków w kształcie liczb lub liter. 

Montessori rozwija u dzieci świadomość własnej inteligencji i samodzielności, dzieci uczą się robienia rzeczy dla siebie bez zewnętrznej pomocy. Ta świadomość budzi w dziecku poczucie pewności siebie i chęć poznawania nowych umiejętności. 

Unschooling

 John Holt source:Wiki

Ojcem "Unchoolingu" jest John Holt, który w latach 70-tych opublikował swoją książkę " Dorastanie bez systemu szkolnego", tym samym zapoczątkował cieszący się coraz bardziej wiekszą popularnością Unschooling. 

Na czym polega ta "metoda"?  Otóż Holt wierzył, iż dzieci nie potrzebują systemu szkolnego, podręczników czy formalnych lekcji aby zdobyć wiedzę. Kluczowym elementem unschoolingu jest swoboda wyboru; co i kiedy, jak i gdzie chcemy się uczyć. Dzieci i dorośli uczą się bez narzucania tematu, formy nauki czy czasu kiedy ma się to nauczanie odbywać. Holt wierzył, że szkoły są zaprojektowane aby kontrolować masy i nabywane informacje, sam wcześniej pracował jako nauczyciel w Amerykańskim systemie nauczania. Był przekonany że współczesna edukacja jest wadliwa i Unschooling, jest wyraźnym rozwiązaniem tego problemu.

W nowoczesnym, szybko zmieniającym się świecie, musimy udostępnić, nie tylko dzieciom ale również dorosłym, możliwości realizowania indywidualnych projektów, spędzania więcej czasu na kreatywnym rozwijaniu ich pasji, zamiast siedzenia biernego przed telewizorem i grami komputerowymi. Konsumpcja tych samych informacji, powoduje zanik indywidualizmu i inteligencji społecznej.   

                                                                                     *     *    *

Niezależnie jaką metodę wybierzemy w swojej podróży edukacyjnej, musimy pamiętać o tym, że ta metoda ma być dostosowana do potrzeb naszej indywidualnej rodziny. Jeden system, będzie działać w innej rodzinie, co nie oznacza, iż będzie działać w naszej. Poszukując tej  metody przekazywania wiedzy, musimy zwrócić uwagę na indywidualne potrzeby, nie tylko naszych pociech ale rownież na zasady funkcjonowania naszej rodziny jako całości. Nie bójmy się próbować, zmieniać czy łączyć różne ideologie. Metodą prób i błędów znajdziemy równowagę i harmonię.